Ranking

British Army Commando, 1940-1946r. Struktury przedstawione poniżej oparte są na oficjalnych W.E. z lat 1940-1946. Należy pamiętać że stan osobowy oraz wyposażenie jednostek były regularnie dostosowywane do operacji. Uwaga na niejednoznaczność! Słowo "commando" odnosi się zarówno do nazwy jednostki organizacyjnej jak i określenia osoby w niej służącej. Komandosi 2nd Group/No. 4 Commando biorący udział w nieudanym rajdzie na Dieppe wracają do portu w Newhaven, Sussex, 19. Sierpnia 1942r. (fot. IWM, kol. Royston Colour) 1. Wprowadzenie Rok 1940. W trakcie trwającej ewakuacji Brytyjskiego Korpusu Ekspedycyjnego na bezpośrednie żądanie premiera Wielkiej Brytanii, Winstona Churchilla rozpoczęto tworzenie jednostek, których głównym zadaniem miało być nękanie niemieckich sił na przybrzeżnych terenach Europy. Istniały dwa zasadnicze powody przemawiające za przeznaczeniem sił i środków na tego typu działania: po pierwsze, nieustanne rajdy linii brzegowej miały zmusić Niemców do obsadzenia oraz utrzymywania w stałej gotowości garnizonów wzdłuż wybrzeży okupowanych państw, po drugie: doniesienia o udanych rajdach miały podtrzymywać ducha walki zepchniętego do defensywy kraju. Taktykę działania (a z czasem również nazwę) formujących się jednostek zaczerpnięto od istniejących w czasie wojen burskich partyzantów wywodzących się spośród holenderskich osadników - Kommandos. Z racji niestandardowej roli, którą miały pełnić nowo utworzone siły zauważono konieczność budowania ich w oparciu o odpowiednio doświadczone oddziały - wygodnym zbiegiem okoliczności istniejące już niezależne kompanie piechoty (podpięte pod dywizje biorące udział w nieudanej kampanii Norweskiej) niedawno wycofano na Wyspy Brytyjskie i latem 1940r. wszystkie dziesięć pozostawało bezczynnych na terenie kraju. Podczas walk w Norwegii żołnierze niezależnych kompanii z powodzeniem pełnili rolę lekkiej, mobilnej piechoty, więc uznano ich za naturalnych kandydatów na przyszłych commandos. Ochotnicy wkrótce rozpoczęli szkolenie mające przygotować ich do nowej roli a pozostałych wcielono do regularnych jednostek. Oprócz tego, równolegle prowadzono rekrutację wśród żołnierzy armii regularnej oraz terytorialnej. Początkowo, do końca 1941r. z powodu niewystarczającej liczby okrętów, które można byłoby wykorzysać do transportu rajdy prowadzono raczej rzadko, choć z dużym powodzeniem. Do najsłynniejszych z tego okresu należą te na Guernsey (Operation Ambassador), Vågsøy (Operation Archery) oraz Lofoty (Operation Claymore). Sytuacja zmieniła się, gdy na stanowisku Dyrektora Operacji Połączonych admirała Rogera Keyesa zastąpił lord Louis Mountbatten. Marines z No. 48 Commando schodzący z plaży Sword w głąb lądu, Normandia, 6. Czerwca 1944r. (fot. -autor nieznany-, kol. Marina Amaral) Rok 1942 przeszedł do historii commandos jako "rok wielkich rajdów" - zdecydowanie najbardziej znanym z nich jest Operation Chariot czyli rajd na francuski port w Saint-Nazaire. Tamtejsza baza morska posiadała największy na świecie suchy dok pozwalający na remontowanie najpotężniejszych okrętów Kriegsmarine, w tym pancernika Tirpitz jak również stanowiła bazę dla 6.- i 7. flotylli U-Bootów. Brytyjczykom udało się zniszczyć suchy dok oraz kilka drugorzędnych celów, ponieśli jednak przy tym ogromne straty: z 622 komandosów i marynarzy biorących udział w operacji tylko 228 wróciło do Wielkiej Brytanii a brytyjska flota straciła niszczyciel HMS Campbelltown (użyty do wyważenia zewnętrznych wrót doku) oraz 14 mniejszych okrętów. Ze strategicznego punktu widzenia operacja była jednak ogromnym sukcesem - pozbawiony zaplecza logistycznego Tirpitz do końca wojny pozostał u wybrzeży Morza Północnego gdzie został zatopiony 12. Listopada 1944r. a suchy dok Saint-Nazaire naprawiono dopiero w 1947r. W międzyczasie, w Listopadzie 1942r. No. 1- i No. 6 Commando wylądowały na plażach Algierii poprzedzając główne siły biorące udział w Operation Torch. Niedługo potem, podczas walk w Tunezji poniosły ogromne straty (~80% stanu osobowego) co zmusiło dowództwo do wycofania ich na dłuższy czas z działań. W roku 1943r. stanowisko Dyrektora Operacji Połączonych objął Robert Laycock. Zmieniająca się na korzyść Aliantów sytuacja w Europejskim Teatrze działań zmusiła GHQ do zrewidowania roli commandos, którzy zaczęli pełnić rolę lekkiej piechoty o możliwościach desantowych. Do końca wojny brali udział w walkach w Europie (Normandia, Włochy, forsowanie Renu) i Azji (Birma, Hong Kong). Po zakończeniu II WŚ rozwiązano wszystkie komanda z wyjątkiem 40- 42- oraz 45 (Royal Marine) Commando funkcjonujących w zmodyfikowanej formie do dzisiaj. 2. Rola komandosów Pierwotnym zadaniem komandosów było przeprowadzanie operacji dywersyjnych oraz rajdów na ważne strategicznie nadmorskie cele. W większości wypadków odbywały się one pod osłoną nocy i wykorzystywały przewagę zaskoczenia oraz zwinność i mobilność małych, lekkich jednostek - rzadko kiedy całość operacji od desantu do zaokrętowania trwała więcej niż 24 godziny. W zależności od sytuacji działania prowadziło od kilkunastu komandosów aż do pełnego komanda. Wraz z postępami Aliantów w Europie oraz Afryce zaszła konieczność zmiany profilu działań komandosów, których zaczęto wykorzystywać w roli lekkiej piechoty szturmowej działającej równolegle do jednostek liniowych. 3. Commando w ramach Special Service Brigade/Group Poniżej przedstawiono ewolucję Special Service na przestrzeni całego swojego istnienia. Poszczególne struktury rozwinięto do poziomu kompanii/komanda. Niższe poziomy organizacji zostały dokładniej opisane w punktach 4. oraz 5. Special Service Brigade (1940) Special Service Brigade (1941) Special Service Group (1943) Special Service Group (1944) 4. Struktury Special Service Company (od 24. Października 1940r. do 5. Marca 1941r.) Commando (od późnego 1940r. do 27. Sierpnia 1943r.) Commando (od 27. Sierpnia 1943r. do 1946r.) 5. Rozpiski Special Service Company (od 24. Października 1940r. do 5. Marca 1941r.) Commando (od późnego 1940r. do 27. Sierpnia 1943r.) Commando (od 27. Sierpnia 1943r. do 1946r.) 6. Wyposażenie Umundurowanie: Battledress, 1940 Pattern ("P40","P42") Wprowadzona w latach '41-'42 tańsza w produkcji wersja munduru Serge Battledress. Mundur polowy z wełnianego twillu, oficjalnie wprowadzony do użytku armii na początku 1939r. Na zestaw składały się bluza i spodnie w musztardowozielonym kolorze oznaczonym jako "khaki drab" oraz bawełniana koszula w kolorze khaki. Dodatkowo, od 1942r. komandosi nosili charakterystyczne, zielone berety. Dwie duże kieszenie na piersiach bluzy, jedna duża kieszeń nad lewym kolanem oraz jedna mała na prawym biodrze. Dodatkowo jedna wewnętrzna kieszeń w bluzie, po lewej stronie. Wszystkie zapinane na guziki. Denison Smock Bawełniana kurtka polowa nakładana na Battledress wprowadzona do użytku w 1942r. wzorowana krojem na niemieckich Knockensack. Zapinana z przodu na zamek błyskawiczny. Posiadała cztery duże kieszenie z przodu: dwie na piersi i dwie na brzuchu. Produkowana w dwóch wariantach: 1st Pattern (od 1942r.) w jaśniejszym kamuflażu oraz 2nd Pattern (od 1944r.) w ciemniejszym kamuflażu. Wersje nieznacznie różniły się krojem jak również stopniem ocieplenia ze względu na przystosowanie do innych warunków klimatycznych. Khaki Drill Uniform ("KD Uniform") Wełniane P37 i P40 nie nadawały się do noszenia w cieplejszych klimatach. Zamiast tego komandosi w Afryce, Birmie i na Bliskim Wschodzie nosili bawełniane szorty oraz koszulę w kolorze khaki. Koszula miała dwie zapinane kieszenie na piersi. W 1943r. koszulę zaczęto zastępować bluzą KD Bush Jacket. Oporządzenie: 1937 Pattern Web Equipment W podstawowej wersji składał się z pasa oporządzeniowego, szelek, plecaka, pokrowca na manierkę, pokrowca na saperkę oraz dwóch uniwersalnych ładownic Basic Pouch mieszczących: dwa 30-nabojowe magazynki do Brena, dziesięć 5-nabojowych klipsów do karabinu, sześć 20-nabojowych magazynków, cztery granaty ręczne lub nasadkowe albo dwa granaty dymne. Późniejsza wersja Mk.3 była o cal głębsza i mogła pomieścić również pięć 32-nabojowych magazynków do Stena. Oficerowie doczepiali do pasa kaburę oraz jeden lub więcej Pistol Ammunition Pouch mieszczące po 12 nabojów do rewolweru. Oprócz tego doczepiano pokrowiec na kompas oraz pokrowiec na lornetkę. W razie potrzeby używano rownież Grenade Carrier mieszczącego dwa granaty ręczne lub Utility Pouch (ta sama funkcja co Basic Pouch ale nieznacznie większa pojemność: trzy magazynki do Brena, dwa 5-nabojowe magazynki do Boys AT Rifle lub 2 pociski moździerzowe). Inny chętnie używany dodatek stanowił bandolier posiadający 5 ładownic, każda mieszcząca dwa 5-nabojowe klipsy do karabinu). Bergen Rucksack Wywodzący się z Norwegii płócienny plecak w kształcie gruszki. Bardzo pojemny i lubiany model przyjęty po wojnie w zmodyfikowanej formie przez armię. Mocowany paskami do metalowego stelażu który usztywniał plecak, można było nosić go jednak również osobno. Helmet, Steel, Mk I/Mk.2 ("Brodie Helmet") Charakterystyczny, stalowy, szeroki hełm wzorowany kształtem na średniowiecznym kapalinie. Wersja Mk.1 wprowadzona została do użytku podczas I Wojny Światowej w 1915r. a w 1938r. wypuszczono Mk.2 z nowym, skórzanym fasunkiem oraz dodanym zapięciem. Hełm dobrze sprawdzałał się w okopach, jednak podczas walk we Francji w 1940r. szybko okazało się, że "Brodie" nie zapewnia należytej ochrony boków głowy. Helmet, Steel, Mk.3/Mk.4 ("Turtle Helmet") Następca Mk.2, opracowany w 1941r. jednak wprowadzono go dopiero trzy lata później. Pierwszy raz użyty podczas lądowania Aliantów w Normandii. Głębszy i cechujący się bardziej obłym kształtem w porównaniu do swojego poprzednika. Pod koniec 1944r. poprawiono mocowanie paska pod brodę a nowej wersji nadano nazwę Helmet, Steel, Mk.4. Cap Comforter "Czapka" z odpowiedno zawijanego, przypominającego szal pasa grubej wełny. Noszona zarówno pod Brodie jak i osobno. Wygodne i zapewniające ciepło rozwiązanie. Komandosi No. 4 Commando pozują do zdjęcia niedługo po lądowaniu na plaży Sword (sektor Queen Red), 6. Czerwca 1944r. (fot. IWM, kol. Royston Colour) Uzbrojenie: Short Magazine Lee-Enfield Mk.3 (SMLE Mk.3) Kaliber: .303 Waga (załadowany): 3,96 kg Magazynek: wewnętrzny, 10 nab. Prędkość wylotowa: 744 m/s Szybkostrzelność praktyczna: 20-30 strz./min. Zasięg skuteczny: 503 m Lee-Enfield No.4 Mk.1 Kaliber: .303 Waga (załadowany): 4,11 kg Magazynek: wewnętrzny, 10 nab. Prędkość wylotowa: 744 m/s Szybkostrzelność praktyczna: 20-30 strz./min. Zasięg skuteczny: 503 m De Lisle Carbine Kaliber: .45 ACP Waga (rozładowany): 3,74 kg Magazynek: pudełkowy, 7/10 nab. Prędkość wylotowa: 250 m/s Szybkostrzelność praktyczna: 20-30 strz./min. Zasięg skuteczny: 185 m Bren Mk.1/Mk.2/Mk.3/Mk.4 Kaliber: .303 Waga (załadowany): 11,25 kg (Mk.1/Mk.2), 9,75 kg (Mk.3/Mk.4) Magazynek: pudełkowy, 30 nab. Szybkostrzelność teoretyczna: 500 strz./min Prędkość wylotowa: 744 m/s Zasięg skuteczny: 550 m Sten Mk.1/Mk.2/Mk.3/Mk.5 Kaliber: 9mm Waga (rozładowany): 2,8-4,3 kg (zależy od modelu) Magazynek: pudełkowy, 32 nab. Szybkostrzelność teoretyczna: 500-600 strz./min Prędkość wylotowa: 365 m/s Zasięg skuteczny: 100 m M1911A1 Colt Kaliber: .45 ACP Waga (załadowany): 1,36 kg Magazynek: pudełkowy, 7 nab. Prędkość wylotowa: 253 m/s Zasięg skuteczny: 25 m Boys Anti-tank Rifle Kaliber: .55 Boys Waga (rozładowany): 16 kg Magazynek: pudełkowy, 5 nab. Prędkość wylotowa: 747 m/s (Mk.1), 884 m/s (Mk.2) Szybkostrzelność praktyczna: 10 strz./min. Zasięg skuteczny: 100m (p.p. 23,3mm), 500 m (p.p. 18,8mm) Projector, Infantry, Anti-tank (PIAT) Kaliber: 3.3" Waga (załadowany): 15 kg Prędkość wylotowa: 76 m/s Zasięg skuteczny: 105 m 2-inch Mortar Kaliber: 2" (51 mm) Waga (rozłożony): 4,8 kg Prędkość wylotowa: 154 m/s Zasięg skuteczny: 460 m 3-inch Mortar Kaliber: 3,2" (81 mm) Waga (rozłożony): 52,4 kg Prędkość wylotowa: 200 m/s Zasięg skuteczny: 1,5 km (Mk.1) 2,6 km (Mk.2 LR) 7. Do uzupełnienia jak znajdę chęci: Commando (Middle East) - rozpiska, struktura Commando (Royal Marine) - różnice między Army a RM Commando No. 10 Inter-Allied Commando - powstanie, zadanie Rozpisać dokładniej okres 1943-45 8. Źródła W.E. No. VIII/1931/32B/1 (Special Service Company) W.E. No. VIII/1931/32B/2 (Troop, Commando) W.E. No. VIII/527/1 (Commando) "British Commandos 1940-46" Tim Moreman (wyd. Osprey) "Army Commandos 1940-45" Mike Chappell (wyd. Osprey)